Motie collectief onderhandelen door de Kamer

Dinsdag heeft de Tweede Kamer met ruime meerderheid een motie aangenomen waardoor het mogelijk wordt dat in de creatieve sector collectief kan worden onderhandeld. De motie, die werd ingediend door Kamerleden Corinne Ellemeet (Groen Links) en Lodewijk Asscher (PvdA), is mede ingestoken door de NVJ en de Kunstenbond.

Met het aannemen van de motie, erkennen politici dat zzp’ers in de creatieve sector, zoals schrijvers en vertalers, geen onderhandelingspositie hebben. Minister van OCW, Ingrid van Engelshoven, heeft nu politiek mandaat om collectief onderhandelen voor deze sector (wettelijk) mogelijk te maken.

De minister van OCW is nu aan zet. Zij kan aan de Autoriteit Consument en Markt (ACM) vragen om de Mededingingswet ruimer te interpreteren naar voorbeeld van andere Europese landen. Opmerkelijk is dat de minister heeft toegezegd – nog voor de aanname van de motie – dit wettelijk te willen regelen.

Op 23 januari organiseren onder andere de NVJ en de Kunstenbond de hoorzitting ‘Onderhandelingspositie zzp’ers’. Ook de minister Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), Lodewijk Asscher en Corinne Ellemeet zijn uitgenodigd. ‘Samen net hen willen we concreet invullen hoe we invulling gaan geven aan deze motie, inclusief een actieplan.’

Doe mee aan de Monitor Freelancers en Media 2017

Hoe gaat het met de freelancer in 2017? De NVJ en NVF roepen, samen met de organisaties Auteursbond, DuPho, BNO, Kunstenbond DAMD, Lira en Pictoright, leden en niet-leden op om deel te nemen aan de ‘Monitor Freelancers en Media 2017’, over tarieven, auteursrechten en onderhandelingspositie van freelance (foto)journalisten, fotografen, illustratoren en grafisch ontwerpers. Ga hier naar meer informatie en het onderzoek.

Prijs voor beste les van 2017 uitgereikt aan Famke de Jong

Afgelopen zaterdag werd in Amersfoort voor het eerst de Educatieve Parel, een prijs voor het beste lesmateriaal van 2017, uitgereikt. Een deskundige jury bestaand uit o.a. auteurs, docenten en leerlingen boog zich over uiteenlopend werk, variërend van lessen voor kleuteronderwijs tot het mbo, over het thema Wat is een feit.

Een zeer aantrekkelijke les

De eerste prijs werd toegekend aan Famke de Jong voor haar les Nep of echt, geschreven voor leerlingen van groep 8 en de brugklas. In deze les leren leerlingen hoe ze gestructureerd informatie kunnen zoeken op het internet. Het juryrapport sprak van “een zeer aantrekkelijke les” waarin de auteur “een flinke stap verdergaat dan simpelweg uitgaan van de definitie van het begrip ‘feit’ in de dikke Van Dale […] het is een feit dat Famke de competenties van de educatief auteur uitstekend beheerst. En dat verdient niet minder dan de hoofdprijs.”

“Dit was mijn eerste project als ontwerper van educatief materiaal met een combinatie tussen digitaal en face-to-face les,” reageert De Jong opgetogen. “Dat mijn eerste project meteen een prijs wint, dat vind ik heel erg leuk.”

Tweede en derde prijs

De tweede prijs ging naar Bianca Antonissen voor haar les De mooie tekening voor de groepen 1 en 2 van het basisonderwijs. Hierin leren kleuters wat het verschil is tussen wat iets is en wat je vindt. Op de derde plaats eindigde Jordi Vermeulen voor de les maatschappijleer Schuldig of onschuldig, waarin vwo-leerlingen aan de hand van de rechtszaak tegen Lucia de Berk leren wat feiten en waarheidsvinding met elkaar te maken hebben.

De prijswinnaars ontvingen ieder een oorkonde en een bedrag van respectievelijk €1000, €700 en €300. Jordi Vermeulen heeft te kennen gegeven dat hij het gewonnen bedrag schenkt aan Knoops’ Innocence Project, dat zich inzet voor onterecht veroordeelden.

Dag van de Educatieve Auteur

De prijswinnaars werden bekend gemaakt aan het slot van de Dag van de Educatieve Auteur, een conferentie voor makers van educatief materiaal. Andere hoogtepunten van de bijeenkomst waren de lezing van professor Paul Kirschner, hoogleraar educatie, en een optreden van cabaretier Johan Goossens, zelf leraar Nederlands geweest op het ROC in Amsterdam.

Om het belang van goede lesmakers voor het onderwijs onder de aandacht te brengen werd de Educatieve Parel in het leven geroepen door de sectie Educatieve auteurs van de Auteursbond, de beroeps- en belangenvereniging voor schrijvers en vertalers. Bij deze eerste editie werd gekozen voor het thema Wat is een feit, omdat dit onderwerp een brede maatschappelijke impact heeft en aansluit bij tal van vakgebieden.

De jury bestond uit:

  • Tom van der Geugten (voorzitter): oud-voorzitter Vereniging van Educatieve Auteurs
  • Rachel Baan: docent techniek, leraar van het jaar vo 2015
  • Colinda van Rees: oud-leerling Gymnasium Camphusianum Gorinchem
  • Lonneke Thijs, leraar en intern begeleider, leraar van het jaar so/po 2015
  • Hendrianne Wilkens: directeur CLU Leermiddelen Adviescentrum

Foto’s: Inigo Garayo

Nederlandse literatuur op Duitse podia

Zo’n vijftien Nederlandse en Vlaamse auteurs – onder wie Margriet de Moor, Stefan Hertmans, Gustaaf Peek, Fikry El Azzouzi, Jan Brokken, Gerbrand Bakker, Annemieke Hendriks en Herman Koch – staan deze week op podia in Berlijn, Brandenburg en omstreken tijdens het festival Stadt Land Buch. Morgen worden twee monumenten uit de Nederlandse literatuur in Duitse vertaling gepresenteerd: het laatste deel van Voskuils romancyclus Het Bureau en de brieven van Vincent van Gogh.

De Nederlandstalige literatuur staat centraal tijdens de 26ste editie van Stadt Land Buch in Berlijn, Brandenburg en omstreken. Het programma is een vervolg op de Nederlands-Vlaamse gastlandpresentatie op de Frankfurter Buchmesse 2016. Zowel talentvolle jonge auteurs, gerenommeerde schrijvers als illustratoren geven acte de présence.

Das Büro, de zevendelige romancyclus van J.J. Voskuil, wordt morgenavond in het Literaturhaus Berlin gepresenteerd door vertaler Gerd Busse en schrijver en Voskuil-fan Gerbrand Bakker. De relatief kleine uitgeverij Verbrecher Verlag durfde dit omvangrijke werk in Duitse vertaling te brengen.

Op de Nederlandse ambassade in Berlijn wordt op 9 november Manch einer hat ein großes Feuer in seiner Seele, de Duitse vertaling van de brieven van Vincent van Gogh gepresenteerd. Beck tekende voor de geïllustreerde uitgave, Marlene Müller-Haas voor de vertaling. Ook nieuwe generaties tekenaars zijn vertegenwoordigd in Berlijn: vanmiddag tekenen Peter Goes, Mattias de Leeuw, Mies van Hout en Floor Rieder live in de etalage van de grote boekhandel Kulturkaufhaus Dussmann.

Het festival sluit zondag 12 november af met een debutantensalon in het Aufbau Haus en met een literaire avond in het Deutsches Theater. Daarbij treden Gustaaf Peek, Gerbrand Bakker, Fikry El Azzouzi en Bart Moeyaert op.

Het Nederlands-Vlaamse gastlandschap op de Frankfurter Buchmesse leidde vorig jaar tot een storm van belangstelling voor literatuur in alle genres uit Nederland en Vlaanderen. En het gaat door: als verder vervolg organiseren het Nederlands Letterenfonds en het Vlaams Fonds voor de Letteren dit najaar en in 2018 een reeks optredens van Nederlandse en Vlaamse auteurs, onder meer in Berlijn, Potsdam, Leipzig, München en Hamburg.

Eerbetoon aan tekenaar Sieb Posthuma

Teylers Museum en uitgeverij Querido eren de in 2014 overleden tekenaar Sieb Posthuma, jarenlang gewaardeerd lid van de Auteursbond (destijds VvL). Van 10 oktober t/m 14 januari is in het Teylers Museum de overzichtstentoonstelling te zien die de illustrator van een onbekende kant laat zien. Ook is er een boek verschenen.

Heel wat kinderen zijn opgegroeid met de vrolijke tekeningen van Sieb Posthuma. De prentenboeken over Rintje en Aadje Piraatje (samen met Marjet Huiberts) zijn nog altijd populair. Maar de tekenaar deed zoveel meer; hij illustreerde voor tijdschriften, maakte boekcovers en ontwierp theaterdecors.

Melancholiek

Als hommage aan de veelzijdige tekenaar brengt uitgeverij Querido het boek Werk uit, dat een dwarsdoorsnede toont van Posthuma’s nalatenschap. Een feest van kleur en originaliteit, dat bewijst dat Posthuma tot de grote klassieke illustratoren behoort. Hoewel humor nooit ver weg is, heeft een aantal tekeningen een melancholieke ondertoon en zien we een heel andere kant van de illustrator doorschijnen. Het boek, met een voorwoord van schrijver Jaap Robben, werd 9 oktober gepresenteerd in Teylers Museum. Die dag was ook de opening van de tentoonstelling Werk in het Prentenkabinet, waarin Posthuma’s werk voor volwassenen centraal staat.

Sieb Posthuma

Het oeuvre van Sieb Posthuma (1960-2014) strekt zich uit over diverse disciplines. Hij was schrijver en illustrator van prentenboeken en illustreerde voor diverse dag- en weekbladen. Voor de kinderpagina van NRC Handelsblad maakte hij een wekelijkse serie rondom foxterriër Rintje. Daarvan werd in 2016 een 26-delige animatieserie gemaakt die is vertoond op de Nederlandse, Belgische en Finse televisie. Van de theaterdecors die hij ontwierp is dat voor Coppelia (2008) van Het Nationale Ballet het bekendst. Posthuma ontving tijdens zijn carrière diverse prijzen, waaronder twee Gouden Penselen.

Prentenkabinet

Het Prentenkabinet van Teylers Museum is in 1826 gebouwd, eerst als zaal voor lezingen. Later werden er tentoonstellingen georganiseerd van tekeningen en prenten. In 1996 is de zaal opnieuw ingericht om te voldoen aan de hoge eisen van licht en klimaat voor het exposeren van werken op papier. Vanwege hun kwetsbaarheid kan deze kunst niet permanent worden getoond. De gehele collectie is daarom in te zien via de website www.teylersmuseum.nl.

Kees Holierhoek Scenarioprijs 2017 uitgereikt aan Franky Ribbens voor HOLLANDS HOOP

Vrijdagmiddag is de Kees Holierhoek Scenarioprijs uitgereikt aan Franky Ribbens voor het scenario van de televisieserie Hollands hoop . Deze vakprijs, voorheen bekend onder de naam Lira Scenarioprijs, wordt om de twee jaar uitgereikt aan de scenarioschrijver van het beste oorspronkelijke Nederlandse televisiedrama. De winnaar ontvangt een oorkonde en een bedrag van € 15.000 .

In aanmerking kwam al het oorspronkelijke Nederlandse drama dat tussen 2013 en 2016 op televisie of online in première ging. Juryvoorzitter Max van den Berg: “In Nederland worden prachtige oorspronkelijke scenario’s geschreven. Dat verdient aandacht, erkenning en bekroning.”

Jury

De jury, die naast Van den Berg bestond uit Threes Anna, Noraly Beyer, Malou Gorter en Walter van der Kooi, heeft zich de afgelopen zomer gebogen over een enorme hoeveelheid series, televisiefilms en korte films. Niet alleen de hoeveelheid viel op; ook de kwaliteit overtrof de verwachtingen.

Uit meer dan 200 titels koos de jury in september uiteindelijk de genomineerde schrijvers. Dat waren Robert Alberdingk Thijm voor het derde seizoen van A‘dam E.V.A.’, Jaap van Heusden en Rogier de Blok voor De nieuwe wereld en Franky Ribbens voor het eerste seizoen van Hollands hoop.

Rapport

Het is Ribbens’ werk dat uiteindelijk bekroond is met deze prijs.
Uit het juryrapport: “Ribbens levert met Hollands hoop een spannend, slim en stuwend scenario af dat even kundig is als origineel. Opvallend sterk zijn de dialogen. De humor verzoent het geweld. Een oer-Hollandse thriller met internationale allure met een hoofdrol voor het landschap.”

Over Lira

Stichting Lira is de auteursrechtorganisatie en belangenbehartiger voor alle schrijvers en vertalers. Lira zet zich in om de positie van auteurs in Nederland structureel te verbeteren. Voor het volledige juryrapport en meer informatie over de prijs, kijk op www.keesholierhoekscenarioprijs.nl

Genomineerden Taalunie Toneelschrijfprijs 2017 bekend

De toneelschrijvers Rik van den Bos, Freek Mariën en Ilja Leonard Pfeijffer zijn genomineerd voor de Taalunie Toneelschrijfprijs 2017. Deze jaarlijkse prijs voor de beste Nederlandstalige toneeltekst van het afgelopen seizoen bedraagt € 10.000.

De teksten waarop de jury haar keuze liet vallen zijn: Find me a boring stone (Rik van den Bos), De schaar van de tsaar (Freek Mariën) en De advocaat (Ilja Leonard Pfeijffer).

Uitreiking

De laureaat wordt bekendgemaakt op woensdagavond 6 december in het Vlaams Cultuurhuis de Brakke Grond in Amsterdam. Op deze Vlaams-Nederlandse avond zullen de genomineerde teksten centraal staan door middel van interviews met de auteurs, korte voorstellingen en muziek. De presentator is Freek Vielen, toneelschrijver en winnaar van de Taalunie Toneelschrijfprijs 2014.

De Nederlands-Vlaamse jury van de Toneelschrijfprijs bestaat uit Nico Boon (acteur, schrijver, theatermaker), Nanette Edens (acteur) en Peter Anthonissen (dramaturg, docent). Cecile Brommer (dramaturg) is secretaris.

Over de Taalunie Toneelschrijfprijs

De Taalunie Toneelschrijfprijs wordt jaarlijks uitgereikt aan een schrijver van een Nederlandstalig toneelstuk dat in het voorafgaande seizoen voor het eerst is opgevoerd.

Met deze onderscheiding wil de Taalunie de Nederlandstalige toneelschrijfkunst en de opvoering van Nederlandstalig toneel stimuleren. In 2016 kreeg de Nederlandse toneelschrijver Magne van den Berg de Taalunie Toneelschrijfprijs voor haar stuk Ik speel geen Medea

Voor de uitreiking werkt de Taalunie samen met de Brakke Grond. De prijs wordt financieel ondersteund door SABAM for Culture en Stichting Lira.

Digitale literatuur is innovatief, divers en sterk in ontwikkeling

Hoeveel voorbeelden of vormen van digitale literatuur kent u? De robot van de machine is de mens dat vanaf morgen centraal staat in de campagne Nederland Leest of de app Een verre reis die vorige week op Cinekid werd bekroond met een Gouden Guppie, zijn waarschijnlijk wel bekend. Maar wat is er nog meer? En wat is succesvol? KVB Boekwerk en het Nederlands Letterenfonds gaven opdracht tot een verkenning en analyse van recente (inter)nationale digitale projecten. Uit het onderzoek blijkt dat innovatieve hybride projecten zich in een spannende ontwikkelingsfase bevinden en het literaire landschap verbreden.

De scan Digitale literatuur biedt een handzaam overzicht van het digitaal-literaire domein. Doel is makers, uitgevers, producenten en lezers te informeren en inspireren. Het onderzoek is uitgevoerd door Paulien Dresscher, Niels ’t Hooft en Emma O’Hare, die alle drie hun wortels in mediakunst, mediafilosofie, literatuur en gaming hebben. Na een verkenning van een 80-tal recente (inter)nationale projecten, zijn dertig projecten nader geanalyseerd. De onderzoekers benoemen relevante ontwikkelingen en scheppen zo een nieuw referentiekader.

De dertig geselecteerde voorbeeldprojecten laten zien dat literatuur, cross disciplinaire samenwerking, minder gebruikelijke investeringsmodellen en marketing vruchtbaar kunnen samengaan. Dit biedt perspectief aan auteurs die artistieke verdieping zoeken, een ander ‘canvas’ willen beschrijven (met in hun kielzog redacteuren en uitgevers). Maar het geeft ook ruimte aan nieuwe samenwerkingsverbanden, zoals met de creatieve industrie, en aan het bereiken van nieuwe doelgroepen, onder wie jonge lezers.

Bepalende ontwikkelingen

Na analyse van de geselecteerde projecten vond het onderzoeksteam de volgende acht bepalende ontwikkelingen:

Lees meer over het onderzoek.

Verslag Themalunch met Tom Kellerhuis

Hoe heeft Tom Kellerhuis HP/De Tijd weer de zwarte cijfers ingetrokken? Tom Kellerhuis vertelde erover tijdens de themalunch van de Auteursbond en de Coöperatie afgelopen donderdag 19 oktober.

In het nieuwe clubhuis van de Coöperatie lunchten we weer lekker laagdrempelig, dit keer met de hoofdredacteur van HP/De Tijd. Zonder opgestoken vingers vlogen de vragen over tafel en kwam er af en toe het verzoek of iemand de boterhammen even door kon geven.

Aan de zo’n vijftien aangeschoven freelance journalisten vertelde Tom Kellerhuis dat hij als redacteur in 2008 bij HP was weggegaan. Bij terugkomst als freelance hoofdredacteur– twee dagen per week – trof hij een nogal desolate redactie aan. Er was niet veel meer over van de in hoogtijdagen enthousiaste vaste redactie van 33 man en er werd een miljoen per jaar verlies geleden. ‘Waarom begon hij hier in godsnaam aan?’, wil een van de lunchers weten. Het kon niet heel veel slechter meer, reageert Kellerhuis. Dus wilde hij het best een half jaartje proberen.

Bijna de das om

Verschillende ontwikkelingen hadden HP/De Tijd bijna de das omgedaan, vertelt Kellerhuis. Dat was bijvoorbeeld de uitvinding van de smartphone, waardoor printreclamebureaus omvielen. Maar ook de weigering van oud-hoofdredacteur Jan Dijkgraaf van de gebruikelijke zes uitnodigingen voor het boekenbal met de mededeling dat hij geen grachtengordelblaadje wilde maken en zich liever wilde richten op het publiek in Almere. Een hele hoop lezers (zei Kellerhuis nou 80 procent?) stapten op. Daar kwam geen groot Almere-publiek voor terug.

Onafhankelijk

De maatregelen die Kellerhuis nam, klinken vooral zakelijk. Hij richtte zich op kostenbeheer – minder vaste redacteuren, veel freelancers – en HP veranderde van een weekblad in een maandblad. Even ging Kellerhuis met de vormgeving de kant van de glossy op, om vooral weg te blijven van de steeds concurrerendere magazines en bijlagen van de Volkskrant en het NRC Handelsblad. Nu heeft hij weer een serieuze vormgever gevonden die de middenweg aangeeft tussen newsy en opinie. Kellerhuis bleef onvermoeibaar volhouden dat het weer goed ging en kreeg zo weer een paar opgestapte HP-schrijvers terug. Een belangrijke redding van HP/De Tijd is volgens Kellerhuis dat het blad geen duidelijke vaste politieke kleur heeft, voegt hij er tevreden aan toe. “We zijn onafhankelijk”.

Freelancen

HP/De Tijd werkt dus veel met freelancers. Maar dan wel vaste freelancers, met wie Kellerhuis tijdens de koffie, met een biertje of aan de telefoon overlegt. Nieuwe freelancers die binnen willen komen, zullen het lastig krijgen, want Kellerhuis werkt het liefst met mensen die hij kent. Interviewtalenten heeft hij sowieso al genoeg in huis. Maar mooie, cover-fähige verhalen, die zichzelf kunnen verkopen, zou hij wel zien zitten. Daar moet een nieuwe freelancer waarschijnlijk wel flink aan schrijven voordat dat er een officiële opdracht op tafel ligt. Maar áls ze betalen is het goed, vindt Kellerhuis. Tussen de 600 en 1200 euro per artikel. Die prijs ligt niet aan aantal woorden, maar aan de hoeveel tijd die erin zit.

Nieuwe cover

Tafelgenoten vragen over de rol van de website – “dat moet geen eiland worden, maar een tool voor het blad”, stelt Kellerhuis. Hij probeer het nog even, maar wat precies de HP-inslag en het HP-DNA is, blijkt niet zo makkelijk te vertellen. Kellerhuis sluit af door de nieuwe cover te tonen. Die moet vanmiddag naar de drukker, zijn er nog suggesties? Lunchers vragen zich hardop af of nou echt díe drie mannen op de voorkant moeten en of de woordkeuze in de kop wel de juiste is. We kunnen er nog niets over verklappen, maar de Themalunchers van deze keer zullen eind oktober zien of hun opmerkingen invloed hebben gehad op de nieuwe HP/De Tijd.

Dank Tom!

Johan Goossens treedt op tijdens Dag van de Educatieve Auteur

Op de Dag van de Educatieve Auteur zal Johan Goossens een optreden geven. De Dag van de Educatieve Auteur is een beroepsbijeenkomst voor iedereen die betrokken is bij het ontwikkelen van lesmateriaal. Johan Goossens was zelf jarenlang werkzaam in het onderwijs en gebruikt zijn ervaringen voor de klas dikwijls in zijn werk als cabaretier en schrijver

De Dag van de Educatieve Auteur vindt plaats op 11 november in de Observant in Amersfoort. Hoofdgast is Paul Kirschner, hoogleraar Onderwijspsychologie, bekend door zijn onaflatende inzet om mythes over leren en onderwijs te ontzenuwen. Zijn keynote voor deze dag: Welke leertheorieën werken wél en vormen een goede basis voor leermiddelenmakers?

Daarnaast kunnen deelnemers zich inschrijven voor inspirerende workshops. Aan het eind van de dag wordt één educatieve auteur gezet in het zonnetje met de uitreiking van de Educatieve Parel, de prijs voor de beste les van 2017.

ALS DE DIJKEN BREKEN verkocht aan het buitenland

ALS DE DIJKEN BREKEN is door distributeur Dutch Features Global Entertainment verkocht aan de zender AMC Networks, bekend van onder andere BREAKING BAD en MAD MEN. Vanaf 19 oktober is de zesdelige serie over een hedendaagse watersnoodramp in Nederland te zien in onder meer de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Canada, Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Australië en Nieuw-Zeeland, via het nieuwe Video on Demand kanaal Sundance Now. ALS DE DIJKEN BREKEN,  geschreven door Karin van der Meer, Pieter Bart Korthuis, Maarten Lebens en Wout Thielemans, was een kijkcijferhit in zowel Nederland als België.

De verkoop van ALS DE DIJKEN BREKEN is één van de grootste ‘Multi territory deals’ die Dutch Features voor een televisieserie heeft bewerkstelligd, sinds de oprichting van het bedrijf in 2012. Producent Ingmar Menning: ‘We hebben de lat voor ALS DE DIJKEN BREKEN erg hoog gelegd. Het produceren van een epische dramaserie van deze omvang is een grote uitdaging. Het is daarom ook echt een kroon op ons werk dat de serie is verkocht aan zo veel landen.’