Nieuws

Jamal Ouariachi wint European Union Prize for Literature

24 april 2017

Afgelopen vrijdag zijn de twaalf winnaars bekend gemaakt voor de European Union Prize for Literature (de EUPL). Nederland werd vertegenwoordigd door Jamal Ouariachi voor zijn roman Een honger. De overige winnaar waren Rudi Erebara (Albanië), Ina Vultchanova (Bulgarije), Bianca Bellová (Tsjechië), Kallia Papadaki (Griekenland), Halldóra K. Thoroddsen (IJsland), Osvalds Zebris (Letland), Walid Nabhan (Malta), Aleksandar Bečanović (Montenegro), Darko Tuševljaković (Servië), Sine Ergün (Turkije) and Sunjeev Sahota (UK).

De EUPL wordt toegekend aan aanstormend talent uit heel Europa, en vestigt de aandacht op het culturele en linguïstische erfgoed. De prijs wordt met steun van de Europese Commissie georganiseerd door een consortium bestaand uit de European and International Booksellers Federation (EIBF), de European Writers’ Council (EWC) en de Federation of European Publishers (FEP).

Ieder jaar worden nationale jury’s samengesteld in één derde van de participerende landen, die vervolgens de winnende auteurs aanwijzen. De Nederlandse jury bestond dit jaar uit Bob Kappen (juryvoorzitter, namens de boekhandels), Menno Hartman (namens de uitgevers) en Auteursbond-voorzitter Maria Vlaar (namens de auteurs).

De twaalf winnaars krijgen prijzengeld van €5,000, maar nog belangrijker, internationale zichtbaarheid, te beginnen met de prijsuitreiking in Brussel op 23 mei a.s.

Shortlist Brusseprijs voor het beste journalistieke boek bekend

Juryvoorzitter Frits van Exter heeft vrijdag de shortlist van de Brusseprijs 2017 bekendgemaakt. Uit een recordaantal van 182 ingezonden publicaties uit 2016 heeft de jury – Frits van Exter, Hassan Bahara en Janny Groen – de volgende vijf titels geselecteerd:

  • Martin Bossenbroek – Fout in de Koude Oorlog. Nederland in tweestrijd, 1945-1989 (Prometheus)
  • Auke Kok – 1936. Wij gingen naar Berlijn (Thomas Rap)
  • Stefan Vermeulen – Heineken na Freddy. De strijd van een Nederlands wereldconcern (Prometheus)
  • Frank Westerman – Een woord een woord (De Bezige Bij)
  • Jolande Withuis – Juliana. Vorstin in een mannenwereld (De Bezige Bij)

De Brusseprijs voor het beste journalistieke boek is een initiatief van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten. De prijs wordt uitgereikt sinds 2006 en is vernoemd naar de legendarische journalist M.J. (Rie) Brusse (1873-1941). De shortlist is daarom bekendgemaakt tijdens de feestelijke presentatie van het boek Onder de mensen dat Peter Brusse over zijn vader M.J. Brusse schreef.

De winnaar van de Brusseprijs 2017 wordt bekendgemaakt op zaterdagavond 10 juni in een speciale uitzending op locatie van NOS Met het Oog op Morgen vanuit Studio Desmet te Amsterdam. De winnaar ontvangt een oorkonde en een bedrag van €10.000. Nadere informatie over de uitzending en het voorprogramma volg binnenkort.

De laatste drie prijswinnaars zijn:

  • Marcia Luyten, Het geluk van Limburg (2016)
  • Hans Goossen en Theo Sniekers, El Rey. Van jager tot prooi (2015)
  • Marcel van Engelen, Het kasteel van Elmina. In het spoor van de Nederlandse slavenhandel in Afrika (2014)

Pakket maatregelen nodig voor verbetering arbeidsmarkt culturele sector

21 april 2017

De arbeidspositie van veel mensen in de culturele en creatieve sector is zorgwekkend. Om dit te verbeteren, is er een breed pakket aan maatregelen nodig. In een gezamenlijk advies komen de Sociaal-Economische Raad (SER) en de Raad voor Cultuur daarom met concrete voorstellen om het verdienvermogen in de sector te vergroten, de inkomenszekerheid te verbeteren, scholing te bevorderen en het overleg tussen werkgevers en de vakbeweging te versterken.

De afgelopen jaren zijn veel banen verdwenen en de inkomens laag. Vaak hebben mensen een beperkte toegang tot essentiële voorzieningen zoals scholing, verzekeringen en pensioen. Toch werken creatieven altijd door, ook als ze weinig geld verdienen. Dat maakt hun positie op de arbeidsmarkt kwetsbaar.

SER-voorzitter Mariëtte Hamer: ‘De culturele sector is een bijzondere sector en kunst en cultuur zijn essentieel voor onze samenleving. Maar de waarde die de sector creëert, komt lang niet altijd bij de makers terecht. De sector moet daarom nu in actie komen, waar nodig samen met de overheid.’

Vergroten verdienvermogen

De raden zien het vergroten van het verdienvermogen als een noodzakelijke voorwaarde om de situatie van de werkenden in de sector te verbeteren. Een bloeiend cultureel leven trekt veel bezoekers, toeristen en bedrijven. De economische waarde die de sector daarmee creëert, moet meer bij de makers zelf terechtkomen. Dat vraagt om een sterk georganiseerde sector die duidelijker zijn meerwaarde laat zien; en om een overheid waarbij ministeries en gemeenten het beleid op elkaar afstemmen. De raden adviseren een landelijk platform op te richten, waar best practices en kennis worden gedeeld. Ook moet het auteursrecht beter worden gehandhaafd.

Inkomenszekerheid en scholing

Daarnaast doen de raden diverse voorstellen om de inkomenszekerheid te versterken en scholing te stimuleren. Met de ontwikkeling van richtlijnen voor redelijke vergoedingen stijgen de verdiensten; een code voor goed werkgevers- en opdrachtgeverschap kan hierbij helpen. De raden adviseren te onderzoeken hoe collectief onderhandelen door zzp’ers in deze sector uit de sfeer van het mededingingsrecht kan worden gehaald. Als de overheid hiervoor experimenteerruimte geeft, kan de sector ervaren hoe dit in de praktijk werkt.

Versterken sociale dialoog

Wie in de culturele sector werkt, heeft individueel maar weinig wisselgeld om te kunnen onderhandelen. De raden adviseren daarom dat men zich beter organiseert en dat belangenorganisaties nog meer gaan samenwerken en initiatieven ontplooien. Hierdoor kan de sociale dialoog, het overleg tussen werkgevers en de vakbeweging, effectiever worden.

Voorzitter Raad voor Cultuur, Marijke van Hees: ‘Wij hebben samen met de SER intensief naar allerlei concrete oplossingen gezocht om de arbeidsmarkt in de culturele en creatieve sector een duwtje in de goede richting te geven. De bal ligt nu bij de sector, maar zeker ook bij de overheid die wij oproepen te investeren in een bloeiend cultureel leven.’

Het advies is tot stand gekomen op verzoek van de Federatie Cultuur en de Kunstenbond. Een commissie onder voorzitterschap van SER-kroonlid Evert Verhulp heeft het advies voorbereid. Het advies is vastgesteld in de raadsvergaderingen van donderdag 20 april (Raad voor Cultuur) en vrijdag 21 april (SER).

Foto: Aad Hoogendoorn

Kijken met Schrijvers : Angsten universeel maken

20 april 2017

Personages moeten sympathiek zijn, anders kun je niet met ze meeleven. Hierop wordt altijd gehamerd in theorieboeken over scenarioschrijven. Maar kijk eens naar de openingsscène van WELCOME TO THE DOLLHOUSE, waarin lelijk eendje Dawn zoekt naar een plekje in de schoolkantine. ‘Ze is fucking irritant,’ zegt Anne Barnhoorn. ‘Maar toch wekt Dawn empathie op.’ Hoe werkt dat? ‘Als je hun onmacht echt maakt, kan je heel ver gaan met personages.’

Tijdens Kijken met Schrijvers geven scenarioschrijvers inzicht in hun creatieve proces. Op woensdag 19 april is de beurt aan Anne Barnhoorn. Met presentator Jaap Peter Enderlé gaat ze het gesprek aan over fragmenten uit films die haar inspireren en haar eigen werk.

Een andere conventionele wijsheid die Anne in twijfel trekt is dat een personage altijd iets moet willen, actief moet zijn en zich daardoor moet ontwikkelen. Thijs, de hoofdfiguur uit Anne’s Gouden Kalf-winnaar AANMODDERFAKKER wil helemaal niets en films die ze bewondert gaan vaak over personages die zijn voorbestemd om een bepaald leven te lijden zonder ooit te veranderen. Hoe zorg je er voor dat dit toch werkt?

Anne zoekt het dicht bij haarzelf. De titelfiguur uit haar speelfilmdebuut DE ONTMAAGDING VAN EVA VAN END, een buitenbeentje met een enorme drang om gezien te willen worden, is niet alleen gemodelleerd naar Dawn uit WELCOME TO THE DOLLHOUSE. Eva is ook Anne zelf.

AANMODDERFAKKER schreef ze toen zij (evenals regisseur Michiel ten Horn) in een periode zat waarin iedereen om haar heen plotseling wél volwassen leek te worden. Anne schrijft nu aan een ensemble drama over zes mensen die een cursus Duits volgen in Berlijn. ‘Ze vertegenwoordigen allemaal een angst die in mij zit. Die moet je universeel maken. De hele wereld zit in angst.’ Zo ga je met die personages mee.

De avond gaat verder met een fragment uit het Noorse drama OSLO, AUGUST 31TH, waarin de net afgekickte Anders gesprekken afluistert in een koffietent, triviale alledaagse gesprekken van personages die we verder niet terugzien. ‘De scene gaat niet over plot, maar over een staat van zijn,’ legt Anne uit. ‘Over het gevoel van buiten het leven staan.’ En ze toont het zeer associatief gefilmde WILD. Dit is een richting die ze ook op wil.

Daarom maakt Anne haar dit voorjaar haar regiedebuut met HAPPY HANNAH, een kortfilm over een ruzie over een zak met glutenvrijbrood, waar iets diepers onder schuil gaat. Regisseren is totaal nieuwe ervaring voor Anne. In de plaats van dagen achtereen eenzaam zitten schrijven heeft ze nu eindeloze gesprekken over acteurs, locaties en make-up.

De avond wordt afgesloten met de vraag: wat doet schrijven over angsten met je eigen angsten? ‘Het helpt wel, maar het lost niks op. Net als in de verhalen van mijn films.’

Ongeautoriseerde ondertitels illegaal

De rechtbank Amsterdam heeft gisteren in een zaak over het ongeautoriseerd vervaardigen en verspreiden van ondertitels Stichting BREIN op alle punten gelijk gegeven.

De voor deze procedure opgerichte Stichting Laat Ondertitels Vrij (SLOV) en een ondertitelaar die onderdeel uitmaakte van het Simply Releases Team (SRT) stelden negen vorderingen in tegen BREIN. Alle vorderingen worden door de Rechtbank integraal afgewezen. Ondertitels mogen uitsluitend met toestemming van de rechthebbenden op een filmwerk worden vervaardigd en openbaar gemaakt, zo niet, dan maakt men met het maken en verspreiden van ondertitels inbreuk. Stichting BREIN kan terecht handhaven tegen ondertitelaars die zonder toestemming ondertitels maken bij films en tv-series uit illegale bron. Ook een algemeen beroep op het grondrecht van vrijheid van meningsuiting wordt afgewezen. Tenslotte stelden eiseressen nog dat BREIN onrechtmatig zou hebben gehandeld door te handhaven tegen ondertitels bij films en tv-series uit illegale bron. Ook deze vordering strandt. SLOV en het lid van SRT worden veroordeeld in de kosten van de procedure.

‘Er zijn diverse zogenaamde release teams actief die films en tv-series uit illegale bron geschikt maken voor de Nederlandse illegale markt door illegale ondertitels toe te voegen. Dit vonnis maakt nog eens duidelijk dat dit illegaal is,’ aldus BREIN directeur Tim Kuik. ‘Met deze uitspraak in de hand zal het voor BREIN makkelijker zijn te handhaven tegen illegale ondertitelaars en tegen sites en diensten die illegale ondertitels verzamelen en toevoegen aan films en tv-series uit illegale bron. BREIN zal deze handhaving dan ook opvoeren omdat het uiterst schadelijk is voor de rechthebbenden en de nieuwe business modellen die lijden onder de illegale concurrentie van illegaal ondertitelde illegale films en tv-serie.’

 

Schrijvers School Samenleving wordt Schrijverscentrale

18 april 2017

Een nieuwe lente, een nieuw begin. Tijd om uit de coulissen te kruipen en naar buiten te treden. Vanaf nu gaat Schrijvers School Samenleving, de organisatie die bemiddelt bij auteursbezoeken door het hele land, verder onder de naam De Schrijverscentrale.

De nieuwe naam staat symbool voor de vele vernieuwingen die zijn ingezet om de organisatie in een moderne jas te steken. Directeur Anne Zeegers: ‘Het zal ons vooral helpen ons weer met nieuw elan te richten op waar we goed in zijn: op maat ontmoetingen creëren tussen schrijvers en hun lezers.’ Aan de missie en werkwijze verandert niets. De Schrijverscentrale blijft met hart en ziel bijdragen aan de verspreiding van verhalen en van literatuur door auteurs en lezers elkaar te laten ontmoeten. Met hun optredens stimuleren de auteurs niet alleen het leesplezier, ze houden ook de liefde voor literatuur wakker.

Gouden Pen voor Frank Ketelaar voor HET VERLANGEN

12 april 2017

Scenarist Frank Ketelaar nam gisteren de Gouden Pen in ontvangst voor zijn film HET VERLANGEN. Meer dan 100.000 bioscoopbezoekers zagen de komedie met o.a. Chantal Janzen en Gijs Naber. De Gouden Pen wordt uitgereikt door het Netwerk Scenarioschrijvers aan schrijvers van films die de magische grens van 100.000 bezoekers bereiken. Ketelaar kreeg eerder een Gouden Pen voor BLOED, ZWEET EN TRANEN en PUBLIEKE WERKEN.

‘Het is elke keer weer een grote eer als er zoveel mensen naar jouw film komen,’ reageert Ketelaar. ‘Ik denk dat mensen het aardig vinden dat dit een film is die een heel klein beetje buiten de vakjes kleurt. Ze krijgen een romantische komedie te zien waarin niet alles gaat volgens het boekje, maar waarin een aantal zaken iets onverwachter lopen.’

HET VERLANGEN gaat over Brigitte, een aantrekkelijke schoenenverkoopster met schrijfambities. Als zij een beroerd manuscript indient bij de in zwaar weer verkerende uitgeverij Goudemondt, zien de broers Marc en Boudewijn andere mogelijkheden. Ze laten Brigitte de plaats innemen van Herman, de stotterende auteur van een literair meesterwerk. De truc werkt; het boek wordt een succes en Brigitte ontpopt zich tot een ware mediaster. Maar wanneer haar stijgende roem Herman teveel wordt, start de strijd om erkenning.

HET VERLANGEN werd geregisseerd door Joram Lürsen. De film is een productie van Topkapi Films en is tot stand gekomen met steun van het Nederlands Filmfonds en de Netherlands Film Production Incentive. HET VERLANGEN wordt gedistribueerd door September Film en is momenteel te zien in 125 Nederlandse bioscopen.

Reactie Ondertitelaars op plannen Netflix

6 april 2017

Naar aanleiding van berichten over nieuw ondertitelings-plannen van Netflix schreef BZO Ondertitelaars – sinds 1 januari onderdeel van de Auteursbond – de onderstaande reactie.

“Momenteel verschijnen er berichten in de media dat Netflix moeite heeft met het vinden van professionele ondertitelaars. Daarom wil de streaming-gigant gebruikers gaan betalen voor het vertalen van series. In deze berichten wordt gesuggereerd dat iedereen zich kan aanmelden voor een test, waarna je €11,50 per programmaminuut gaat verdienen voor een vertaling vanuit het Engels naar het Nederlands.

Bij Netflix zou worden gezegd dat er slechts 100 tot 150 ondertitelaars werkzaam zijn in Nederland. Deze getallen kloppen niet. Het werkelijke aantal ligt een stuk hoger. Veel van deze ondertitelaars zouden graag voor Netflix werken, maar doen dit niet omdat de werkelijk uitgekeerde bedragen veel lager liggen dan €11,50 per minuut.

Dit blijkt ook uit gegevens van Netflix zelf, dat het volgende aangeeft: ‘These published rates represent the overall per minute rate which includes other servises like QC, conformence to our specifications and delivery to our platform. So the subtitler rates will be a portion of this overall pricing.’

Er gaat dus nog behoorlijk wat af van het genoemde tarief, alleen blijkt nergens hoeveel. Ondertitelaars die al series vertalen voor Netflix geven zelf aan dat ze doorgaans slechts rond de €5 per programmaminuut krijgen. En dat is zeker niet goed betaald!

Verder geeft Netflix bij de link naar de test zelf aan: ‘If you’re a professional subtitler interested in taking the test, you can take it here.’ Het lijkt dus onterecht om te stellen dat Netflix willekeurige Tv-kijkers uitnodigt om zich aan te melden.”

Monique & Hans Hagen nieuwe kinderboekenambassadeurs

Monique & Hans Hagen zijn de nieuwe kinderboekenambassadeurs van Nederland. Zij volgen Jan Paul Schutten op, die het ambassadeurschap de afgelopen twee jaar vervulde. De kinderboekenambassadeur geeft een herkenbaar gezicht aan de promotie van kinder- en jeugdboeken. Het schrijversechtpaar is vanochtend in TivoliVredenburg tijdens Lezen Centraal, het jaarlijkse congres van Stichting Lezen, officieel benoemd tot Kinderboekenambassadeur.

Het is voor het eerst dat het ambassadeurschap door twee personen wordt ingevuld, een echtpaar dat samen boeken schrijft. Zelf zijn ze duidelijk over hun positie: ‘Het is voor ons geen duobaan, we houden niet van half werk; integendeel, we geven de promotie niet een maar twee gezichten, we zijn de Nederlandse Kinderboekenambassadeux.’

Van boeken word je gelukkig, ze helpen je om verder te komen in het leven – dat is de boodschap die Monique & Hans Hagen willen uitdragen. Als dichters vragen ze extra aandacht voor poëzie.

Lees poëzie-tief – elke dag een gedicht

Monique & Hans Hagen willen als ambassadeur veel kinderen bereiken. Om hun boodschap te verspreiden willen zij zoveel mogelijk ouders, leerkrachten, pabo-studenten en professionals in het boekenvak betrekken bij hun werk. Monique & Hans Hagen gaan lezingen en workshops verzorgen, de media opzoeken om hun boodschap kracht bij te zetten, nieuwkomers in Nederland in AZC’s bezoeken, en nieuws delen via de Kinderboekenambassadeur-Facebookpagina en –website.

De functie van Kinderboekenambassadeur is geïnspireerd op het Britse Childrens’s Laureate, en bestaat in meer dan tien landen.

De Nederlandse Kinderboekenambassadeurs worden telkens voor twee jaar aangesteld door Stichting Lezen en het Nederlands Letterenfonds in samenwerking met Stichting Schrijvers School Samenleving en Stichting CPNB.

Symposium Sterke Verhalen: een hart dat luistert

5 april 2017

‘Verhalen verzin je niet, ze liggen ergens op de loer,’ aldus Jan Veldman op het Symposium Sterke Verhalen, georganiseerd door de sectie Toneelschrijvers van de Auteursbond. In de prachtige Zaal 3 van het Theater aan het Spui in Den Haag buigen drie sprekers – onder wie Jan – zich over de vraag wat een goed verhaal een goed verhaal maakt.

Volgens tweede spreker Anoek Nuyens – theatermaker en publiciste – zijn dat twee zaken. Een goed verhaal gaat ten eerste over het gevoel dat je niet alleen bent en biedt in die zin herkenning. Daarnaast confronteert een magnifiek verhaal je met een ‘parallelle wereld naast de onze,’ niet in sprookjesachtige maar in politieke zin; het geeft hoop, richting.

De derde spreker is hoogleraar theologie Dr. Bart Koet. Hij vult Anoek’s stelling mooi aan met de vraag of de bijbel een sterk verhaal is. ‘Nee,’ zo betoogt hij, ‘tenzij…’ En dit tenzij houdt onder andere in dat zodra een (bijbel)verhaal niet meer wordt geactualiseerd, het sterft, waarbij de theoloog aantekent: ‘Elke uitleg is goed, behalve de uitleg die alle andere uitsluit.;

Professor Koet sprak over Mozes, Reve en Brecht; Veldman behandelde Oedipus en Faust; Nuyens voerde ons van Kenia naar grote NGO’s. Al met al zorgen deze sprekers – onder leiding van gastheer Willem de Vlam – voor een inspirerend discours over hoe en waarom je een verhaal vertelt.

Zelfbenoemd ‘pauzenummer’ Stone van den Hurk – verhalenverteller van professie – vlecht virtuoos de avonturen van de Baron van Münchhausen aaneen met de gehouden lezingen, waarbij het kralensnoer van Nuyens opeens een rol speelt in de belevenissen van de fabulerende baron.

Het geheel wordt passend afgesloten met de woorden van Koet, die ‘een hart dat luistert’ ziet als belangrijkste eigenschap van de verhalenverteller. En zo verlaten de Toneelschrijvers toch enigszins verlicht Zaal 3.

In de algemene ledenvergadering voorafgaand aan het symposium nam overigens voorzitter van de sectie Don Duyns afscheid van zijn taak en werd Maaike Bergstra per acclamatie als nieuw bestuurslid toegevoegd. En nu, op naar de toekomst.

Tekst: Don Duyns