Veelgestelde vragen

 

Tarieven

Wat is het huidige vertaaltarief?
Het huidige vertaaltarief bedraagt 6,6 cent per woord. Voor de vertaling van poëzie geldt een minimumtarief van 2,29 cent per regel en minimaal 40,19 euro per gedicht. De vertalersroyalty is ongewijzigd. 
Hoe komt het vertaaltarief tot stand?
In 2017 werd het vertaaltarief door het NUV en de Auteursbond vastgesteld op 6,5 cent per woord. In 2018 hebben uitgevers, vertalers en het Nederlands Letterenfonds de inflatiecorrectie toegepast waardoor het vertaaltarief op 6,6 cent per woord kwam. Een nieuw vertaaltarief laat op zich wachten: het vertaaltarief moet namelijk door de minister van OC&W worden goedgekeurd, en dat kan pas na een gezamenlijk verzoek daartoe van de Auteursbond en de Literaire Uitgeversgroep / Groep Algemene Uitgevers. De Auteursbond zou uiteraard graag een gezamenlijk verzoek voorleggen aan de Minister, maar helaas wordt dit door de LUG getraineerd.
Waarom geven jullie geen adviestarieven?
Beroepsverenigingen – zoals de Auteursbond – mogen geen adviestarieven geven; dat is in strijd met de Mededingingswet. Een standaard voor de vaststelling van vergoedingen bestaat daarom niet en de Auteursbond kan en mag hier dus ook niet over adviseren.
Wat is mijn werk waard?
Bij een gebrek aan adviestarieven vinden veel auteurs het lastig om te bepalen wat zij als vergoeding voor hun werk kunnen vragen. Je vindt hier een aantal handvatten die je kunt gebruiken om je tarief te bepalen:

  • Wat wil jij minstens als vergoeding ontvangen? Wat heb je bijvoorbeeld nodig?
  • Welke kosten heb jij zelf gemaakt of verwacht jij te maken?
  • Hoe ervaren ben je?
  • In hoeverre betreft de opdracht jouw expertise?
  • Hoeveel (onderzoeks)tijd heb je nodig ?
  • Waaruit wordt jouw honorarium opgebouwd (denk aan: makersloon, voorschot, royalty-regeling)?
  • Wat is de (verwachte) oplage?
  • Hoe wordt je werk (digitaal) verspreid?
  • Maak met behulp van een site als zzptarief.nl een berekening van je uurloon
  • Onderhandelen loont.
  • Uiteindelijk kun jijzelf het beste bepalen wat jouw werk waard is.

 

Contracten

Wanneer heb ik onderhandelingsruimte?
Altijd! Als een opdrachtgever aan jou een overeenkomst voorlegt is dat niets meer dan een aanbod. Vind jij dat aanbod niet voldoende of onduidelijk? Dan is het goed – en professioneel – om vragen te stellen en een tegenbod te doen. Jouw auteursrecht is jouw inkomen en jouw werk is jouw geesteskind, daar mag je voor opkomen.
Mijn uitgever heeft me een modelcontract aangeboden, zit het dan goed?
De Auteursbond is samen met de Literaire Uitgevers Groep en de Groep Algemene Uitgevers tot de drie modelovereenkomsten gekomen. Helaas komt het soms voor dat uitgevers het modelcontract eenzijdig wijzigen en desondanks de aanduiding modelcontract gebruiken. Leg het contract dat jij hebt gekregen daarom altijd naast het modelcontract op onze website. Let daarbij met name op de artikelen over exploitatie en honorarium. Twijfel je over de overeenkomst die jouw uitgever je heeft aangeboden? Als je lid bent, kunnen de juristen van de Auteursbond met je meekijken. 
Mag mijn uitgever mijn modelcontract eenzijdig wijzigen?
Nee, dit mag niet. Zodra de uitgever dit doet is er geen sprake meer van een modelcontract en mag hij het  niet als zodanig aanbieden. Wijziging van het modelcontract door de uitgever levert vaak een verslechtering van de rechten van de auteur op (en een verbetering voor de uitgever). Bijvoorbeeld doordat de staffel (artikel 10, Honorarium) nadeliger uitpakt of doordat de uitgever additionele verkoopkanalen toevoegt en daar lage vergoedingen tegenover stelt. Een ander gevolg kan zijn dat je niet meer in aanmerking komt voor een subsidie van het Letterenfonds.

 

Auteursrecht

Wat is auteursrecht?
Artikel 1 van de Nederlandse Auteurswet omschrijft auteursrecht als volgt: “Het auteursrecht is het uitsluitend recht van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens rechtverkrijgenden, om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen, bij de wet gesteld.”
Rust er auteursrecht op vertalingen en ondertiteling?
Ook op een vertaling of op een ondertiteling rust in beginsel auteursrecht. Als vertaler of ondertitelaar ben je dus auteursrechthebbende en kun je een contract sluiten over de exploitatie van de vertaling of ondertiteling. De Auteursbond kent secties voor vertalers (literair of anderszins) en ondertitelaars. Ook bestaat er een modelcontract voor literair vertalers.
Ik illustreer; ben ik ook auteur?
Ja! Ook op beeldende kunst – in de breedste zin van het woord – zitten auteursrechten. Ben je illustrator voor jeugdboeken? Dan bestaat er zelfs een modelcontract dat de Auteursbond met de Werkgroep Kinderboekenuitgevers / Groep Algemene Uitgevers heeft gesloten en waar jouw uitgever en jij gebruik van kunnen maken.
Hoe krijg ik auteursrecht?
Auteursrecht ontstaat vanzelf wanneer je een origineel werk produceert. Het hoeft dus nergens officieel te worden geregistreerd. Zo gauw je iets opschrijft, heb je daar automatisch auteursrecht op. Wel is het verstandig om je werk altijd duidelijk te voorzien van je naam en datum, zodat iedereen kan zien dat het jouw creatie is. Om auteursrecht op een werk te hebben dient het werk een origineel (creatief) karakter te hebben en moet het zintuigelijk meetbaar zijn. Op een idee kan geen auteursrecht rusten, maar op een vormgegeven idee wel; op een tekst, maar ook op een ontwerp, een tekening, een foto, een radioprogramma etc.
Hoe lang is auteursrecht geldig?
Auteursrecht is geldig tot zeventig jaar na de dood van de schrijver. Na zijn overlijden komt het auteursrecht toe aan zijn erfgenamen. Persoonlijkheidsrechten gaan bij overlijden niet automatisch over aan de erfgenamen, juist omdat het een recht is dat de band tussen de maker en zijn werk belichaamt. Wil je dat deze rechten toch bij een erfgenaam komen te liggen, dan kan dat via een testament.
Wie heeft het auteursrecht op de omslag van mijn boek?
Deze rechten liggen in principe bij de uitgever. Hij is meestal degene in wiens opdracht een vormgever de omslag ontwerpt. Als er foto’s of illustraties op de omslag staan, blijft daar ook het auteursrecht van de fotograaf of illustrator op liggen. Op een portretfoto (meestal van de auteur) ligt bovendien portretrecht van de geportretteerde. En als je zelf de flaptekst van jouw boek hebt geschreven, heb jij daar auteursrecht op. Een omslag is dus een samenkomst van heel veel auteursrechten, en alle losse onderdelen hebben allemaal een eigen ‘eigenaar’. De uitgever is de eigenaar van het geheel. NB: over al deze onderdelen kunnen afwijkende afspraken worden gemaakt in het contract.
Mijn werk wordt illegaal te koop aangeboden op internet, wat kan ik doen?
Wanneer je een advertentie tegenkomt (bijvoorbeeld op Marktplaats, Speurders of Facebook) waarin jouw werk illegaal wordt aangeboden, kun je een melding doen bij Stichting BREIN. BREIN is de handhaver van het Intellectueel Eigendomsrecht en kan vaak effectief en efficiënt optreden. Na je melding word je op de hoogte gehouden van de behaalde resultaten. 

 

Privacy

Wanneer moet ik een verwerkersovereenkomst afsluiten?
Een verwerkersovereenkomst sluit je af wanneer een externe partij voor jou persoonsgegevens verwerkt. Bijvoorbeeld wanneer jij iemand de opdracht geeft om jouw website te beheren en diegene daardoor toegang heeft tot de persoonsgegevens van jouw websitebezoekers of klanten. In deze situatie ben jij de ‘verantwoordelijke’ en de websitebeheerder de ‘verwerker’.

De rollen kunnen ook omgedraaid zijn. Krijg jij de opdracht om persoonsgegevens te verwerken? Dan ben jij de verwerker. De verantwoordelijke heeft de verplichting om met jou een verwerkersovereenkomst af te sluiten.

Gelukkig hoef je niet bij elke opdracht waarbij inzicht in namen of e-mailadressen wordt verschaft, direct een verwerkersovereenkomst te sluiten. Word jij bijvoorbeeld ingehuurd om een workshop te geven en ontvang je daarvoor een namenlijst van deelnemers? Dan ben jij geen verwerker en is een verwerkersovereenkomst niet nodig.

Moet ik een privacy statement op mijn website hebben?
Een privacy statement is noodzakelijk wanneer jij persoonsgegevens verwerkt. Dit is al het geval als je een factuur of nieuwsbrief verstuurt. Als je een website hebt, is het daarom altijd verstandig om een privacy statement te hebben. Op internet vind je talloze voorbeelden van zulke verklaringen. In ons eigen privacy statement lees je hoe wij met jouw persoonsgegevens omgaan. Dit statement kun je prima als voorbeeld gebruiken voor jouw eigen verklaring. Maar let op: een privacy statement moet altijd op jouw eigen situatie worden toegespitst.

Twijfel je of jouw privacy statement afdoende is? Als lid van de Auteursbond kun je de juristen met je mee laten kijken.

 

Overig

Wanneer zijn schrijverswerkzaamheden vrijgesteld van btw?
Schrijverswerkzaamheden zijn meestal vrijgesteld van btw. Hieronder valt ook het componeren van muziek, het creëren van cartoons, en het vertalen van boeken, verhalen en scenario’s. Hetzelfde geldt voor journalistiek werk. Wat wel belast wordt: het schrijven van reclame- en zakelijke teksten, in opdracht geschreven informatieve teksten (denk bijvoorbeeld aan gebruiksaanwijzingen of brochures), en het uitgeven van publicaties.
Hoe krijg ik mijn zelf uitgegeven boek in de boekhandel?
Onmisbaar is een uitsluiting bij het Centraal Boekhuis (CB). Zij bieden een speciaal tarief voor kleine uitgevers. Je kunt er ook voor kiezen je aan te sluiten bij een organisatie die de collectieve opslag bij het CB regelt, zoals de Vrije Uitgevers en Paris Books. Daarmee druk je de kosten. Zorg er daarnaast voor dat je boek een ISBN heeft. De stap naar de boekhandels kun je vergemakkelijken door een vertegenwoordiger in te huren, die jouw boek aan boekhandels verkoopt.
Hoe kom ik aan een ISBN voor mijn boek?
Om aan een ISBN te komen heb je een account nodig bij mijnisbn.nl. Als je bent gevestigd in Vlaanderen kun je ook boekenbank.be gebruiken. Nadat je een account hebt aangemaakt kun je een ISBN reeks aanschaffen, waarbij je kunt kiezen voor 1 of voor 10 nummers (titels). Zodra je het ISBN wilt gebruiken, registreer je de titel via je account. Hierna is je ISBN vindbaar in boekhandels en bibliotheken.