Jouw werk in streamingapps: de belangrijkste vragen en antwoorden
Onlangs plaatste schrijver en dichter Lieke Marsman een bericht op Bluesky waarin ze haar ongenoegen uitte over de inkomsten van de luisterversie van haar boek Op een andere planeet kunnen ze me redden via de app Fluister.
De lage inkomsten stuitten bij veel auteurs op verontwaardiging en riep vragen op. Hoe komt je werk eigenlijk in die app terecht? Kun je het eruit halen? Zo ja, hoe? En wat doet de Auteursbond? We zetten de belangrijkste vragen en antwoorden op een rij.
Wat verdien je via streamingdiensten?
Voor opbrengsten uit streaming is in het Modelcontract Literair Werk 25% van de netto-opbrengst overeengekomen en indien er sprake is van een andere uitgever of platform dan geldt voor luisterboeken een verdeling van 60% voor de auteur en 40% voor de uitgever.
Dat klinkt gunstig maar voor schrijvers en vertalers blijft vaak maar een klein bedrag over.
Hoe komen je boeken terecht in apps als Fluister?
Boeken komen in Fluister terecht onder andere door overeenkomsten tussen uitgevers en Fluister.
Als je een contract conform het Modelcontract Literair Werk met je uitgever hebt gesloten, dan heb je de uitgever een exclusieve licentie verleend het boek uit te geven in boekvorm en/of e-boek en/of luisterboek. Onder het uitgeven van het werk in e-boek vorm wordt ook verstaan het online (op internet en/of enig ander platform of mobiel netwerk) ter beschikking stellen van het werk in e-boek vorm en/of enige andere digitale vorm. De uitgever mag namens de auteur overeenkomsten sluiten met derden met betrekking tot de uitoefening van de exploitatierechten op voorwaarde dat de auteur van de uitgever het afgesproken percentage ontvangt dat door de uitgever wordt ontvangen voor de betreffende exploitaties.
Maar let op, er is voor een luisterboek aanvullende schriftelijke toestemming van de auteur vereist om het werk uit te geven en te exploiteren in audiovorm door een andere uitgever of platform. Dit betekent dat indien er sprake is van een andere uitgever of platform er voor het uitgeven en de exploitatie van een luisterboek aanvullende schriftelijke toestemming van de auteur vereist is.
Als je een contract conform het Modelcontract Literaire Vertaling met je uitgever hebt gesloten, dan is de licentieverlening gelijk aan die voor literaire auteurs. De aanvullende schriftelijke toestemming van de auteur voor het uitgeven en exploiteren van een luisterboek door een andere uitgever of platform is niet vereist.
Kan ik mijn werk uit de streamers halen? Hoe?
Als je een contract conform het Modelcontract Literair Werk hebt gesloten en je wil graag dat je e-boek uit Fluister wordt verwijderd, dan is dat waarschijnlijk niet zo eenvoudig. Je hebt je uitgever toestemming verleend het boek als e-boek uit te geven en te exploiteren. Hetzelfde geldt voor luisterboeken, tenzij er sprake is van een ‘andere uitgever of platform’, dan is voor het uitgeven en exploiteren van luisterboeken aanvullende schriftelijke toestemming van de auteur vereist. De Auteursbond adviseert je in het contract te kijken wat je met de uitgever hebt afgesproken (en of je in geval van een andere uitgever of platform aanvullende schriftelijke toestemming hebt gegeven). Neem eventueel contact op met je uitgever om het verwijderen van het e-boek en/of luisterboek te bespreken.
Voor contracten die conform het Modelcontract Literaire Vertaling gesloten zijn, is geen aanvullende schriftelijke toestemming vereist voor het uitgeven en exploiteren van luisterboeken door een andere uitgever of platform. Doordat je de uitgever een licentie hebt verleend voor het uitgeven en exploiteren van e-boeken en luisterboeken, zal het waarschijnlijk lastig zijn om je e-boek en/of luisterboek te laten verwijderen uit Fluister.
De Auteursbond adviseert je na te gaan wat je met je uitgever hebt afgesproken en neem eventueel contact op met je uitgever om het verwijderen van het e-boek en/of luisterboek te bespreken.
Wat doet de Auteursbond?
De Auteursbond probeert al langer inzage te krijgen in de afspraken van uitgevers met streamingdiensten. Dat is nog niet gelukt omdat de Groep Algemene Uitgevers (GAU) niet meewerkt. Zij beroept zich op het mededingingsrecht; het zou hier gaan om concurrentiegevoelige informatie. Om de verdeling van de opbrengst uit streamingdiensten en van het uitlenen van luisterboeken alsnog in kaart te brengen, richt de Auteursbond zich nu samen met Lira op auteurs die wel openheid van zaken willen geven. We vertellen je binnenkort meer over dit onderzoek.