Auteurs moeten direct betrokken worden bij AI-afspraken over hun werk
Een aantal Nederlandse uitgevers en boekendistributeur CB lanceren met Bookpact.ai een platform om afspraken vast te leggen over het gebruik van boeken door AI-bedrijven. Auteurs moeten direct worden betrokken bij afspraken over AI en niet pas achteraf of via uitgevers worden aangehaakt. Het gaat om hun werk, rechten en zeggenschap. Daarom werkt de Auteursbond toe naar een collectieve aanpak voor AI-gebruik van werk van álle schrijvers, want alleen samen staan auteurs sterk genoeg tegenover grote AI-bedrijven.
Bookpact.ai is primair opgezet vanuit uitgevers en ook de verdere uitwerking verloopt via hen. Auteurs worden betrokken via de contractuele relatie met hun uitgever. Auteurs en uitgevers willen beide voorkomen dat boeken zonder toestemming, vergoeding of transparantie door AI-bedrijven worden gebruikt. Maar hun belangen vallen niet altijd samen. De uitgever onderhandelt ook over zijn eigen positie, inkomsten en exploitatiebelang. De auteur moet daarom niet alleen via diezelfde uitgever vertegenwoordigd worden wanneer het gaat om toestemming voor AI-gebruik van diens werk.
Collectieve oplossing
Voor de Auteursbond staat voorop dat AI-afspraken over het werk van auteurs niet alleen afspraken tussen uitgevers en AI-bedrijven kunnen zijn. Bij grootschalig gebruik van auteursrechtelijk beschermde teksten door AI-bedrijven is een individuele route via afzonderlijke uitgeverscontracten onvoldoende. Het risico is dat auteurs afzonderlijk moeten onderhandelen over afspraken waarvoor juist collectieve vertegenwoordiging nodig is.
Juist daarom werken de Auteursbond, Lira en de NVJ toe naar een collectieve aanpak voor AI-gebruik van werk van álle schrijvers, vertalers en journalisten. Alleen samen staan auteurs sterk genoeg tegenover grote AI-bedrijven, en alleen collectief zijn zeggenschap, transparantie en een passende vergoeding voor álle makers te waarborgen. De Auteursbond, Lira en de NVJ werken daar met volle inzet aan.