Auteurs moeten direct betrokken worden bij AI-afspraken over hun werk

Verklaring Auteursbond over Bookpact.ai
2 juli 2026

Een aantal Nederlandse uitgevers en boekendistributeur CB lanceren met Bookpact.ai een platform om afspraken vast te leggen over het gebruik van boeken door AI-bedrijven. Auteurs moeten direct worden betrokken bij afspraken over AI en niet pas achteraf of via uitgevers worden aangehaakt. Het gaat om hun werk, rechten en zeggenschap. Daarom werkt de Auteursbond toe naar een collectieve aanpak voor AI-gebruik van werk van álle schrijvers, want alleen samen staan auteurs sterk genoeg tegenover grote AI-bedrijven.

Bookpact.ai is primair opgezet vanuit uitgevers en ook de verdere uitwerking verloopt via hen. Auteurs worden betrokken via de contractuele relatie met hun uitgever. Auteurs en uitgevers willen beide voorkomen dat boeken zonder toestemming, vergoeding of transparantie door AI-bedrijven worden gebruikt. Maar hun belangen vallen niet altijd samen. De uitgever onderhandelt ook over zijn eigen positie, inkomsten en exploitatiebelang. De auteur moet daarom niet alleen via diezelfde uitgever vertegenwoordigd worden wanneer het gaat om toestemming voor AI-gebruik van diens werk.

Collectieve oplossing

Voor de Auteursbond staat voorop dat AI-afspraken over het werk van auteurs niet alleen afspraken tussen uitgevers en AI-bedrijven kunnen zijn. Bij grootschalig gebruik van auteursrechtelijk beschermde teksten door AI-bedrijven is een individuele route via afzonderlijke uitgeverscontracten onvoldoende. Het risico is dat  auteurs afzonderlijk moeten onderhandelen over afspraken waarvoor juist collectieve vertegenwoordiging nodig is.

Juist daarom werken de Auteursbond, Lira en de NVJ toe naar een collectieve aanpak voor AI-gebruik van werk van álle schrijvers, vertalers en journalisten. Alleen samen staan auteurs sterk genoeg tegenover grote AI-bedrijven, en alleen collectief zijn zeggenschap, transparantie en een passende vergoeding voor álle makers te waarborgen. De Auteursbond, Lira en de NVJ werken daar met volle inzet aan.

Veelgestelde vragen

Hoe werkt bookpact.ai precies?
Bookpact.ai is een platform waarop uitgevers via opt-in per titel bepalen óf en hoe een boek gebruikt mag worden door AI-bedrijven, een vergoeding voor dat gebruik vastleggen en inzicht krijgen in de toepassing ervan. Toestemming wordt door de uitgever gegeven per titel, per AI-klant, per gebruik en met een specifieke looptijd.

Moet mijn uitgever mij om toestemming vragen?
Uitgevers moeten toestemming van hun auteurs krijgen, en in de regel eerst met auteurs in overleg gaan over de voorwaarden voor opt-in of opt-out, voordat de uitgevers toestemming aan Bookpact.ai kunnen verlenen. Mogelijk heb je van je uitgever al een uitnodiging daarvoor gekregen.

Wat adviseert de Auteursbond?
De Auteursbond raadt je op dit moment af om toestemming aan je uitgever te geven voor opname van je werk in bookpact.ai. Het is niet bekend welke afspraken de uitgevers met bookpact.ai hebben gemaakt, daarmee is er geen transparantie over de gevolgen van opname voor de schrijvers, noch in financiële noch in creatieve zin (wat gebeurt er met je werk).

Houd ons op de hoogte
Ontvang je informatie over bookpact.ai via je uitgever? Laat het ons weten!