Wat houdt auteursrecht in?

Auteursrecht geeft een maker exploitatierechten, dat wil zeggen het alleenrecht op openbaarmaking en het alleenrecht op verveelvoudiging. Dit betekent dat jouw werk als schrijver niet mag worden gepubliceerd of gekopieerd zonder jouw toestemming. Ook het maken van een bewerking of vertaling van jouw werk valt hieronder.

Moet ik de naam vermelden als mijn werk geïnspireerd is op het werk van een ander?

Veel auteurs benoemen het wanneer hun werk geïnspireerd is op werk van een voorganger, uit een vorm van eerbetoon of hoffelijkheid. Het is echter niet verplicht, zolang er geen sprake is van bijvoorbeeld een citaat of een overname.

Wat zijn persoonlijkheidsrechten?

Binnen het auteursrecht kennen we een aantal persoonlijkheidsrechten, ook wel morele rechten genoemd. Waar je als maker wel je auteursrecht over kunt dragen, is het niet mogelijk om je persoonlijkheidsrechten over te dragen. Wel kun je van een aantal ervan afstand doen, bijvoorbeeld door overeen te komen dat je er geen beroep op zult doen.

Het eerste persoonlijkheidsrecht is het recht om als maker te worden aangeduid bij de openbaarmaking van je creatie, zoals bij de publicatie, tentoonstelling of opvoering daarvan. Dit is dus het recht op naamsvermelding. Een tweede persoonlijkheidsrecht is het recht om je als maker te verzetten tegen wijzigingen van je werk. Op deze twee rechten kun je alleen een beroep doen voor zover dat redelijk is (als een illustratie als logo wordt gebruikt, zul je de naam van de illustrator daar niet altijd naast zien). Van zowel op het recht op naamsvermelding als het recht je te verzetten tegen wijzigingen van je werk kan je afstand doen.

Dan zijn er nog persoonlijkheidsrechten waar je geen afstand van kunt doen. Zo hoef je als maker niet te dulden dat een ander dan jij bij de openbaarmaking van je werk als maker wordt aangemerkt. Heb je in of op het werk een naam aan het werk gegeven, of jezelf al als maker aangeduid, dan mag daar ook niet aan gesleuteld worden. En verandert een ander jouw werk zo erg dat je kunt spreken van verminking of misvorming daarvan, dan kun je om je reputatie te beschermen ook daar tegen in het geweer klimmen.

Let dus goed op wat het je contact staat over de persoonlijkheidsrechten, en of je hier niet ongewild afstand van doet. Tip: soms worden de persoonlijkheidsrechten niet expliciet genoemd, maar staat er dat er afstand wordt gedaan van de rechten uit artikel 25 lid 1 van de Auteurswet.

Moet ik een privacy statement op mijn website hebben?

Een privacy statement is noodzakelijk wanneer jij persoonsgegevens verwerkt. Dit is al het geval als je een factuur of nieuwsbrief verstuurt. Als je een website hebt, is het daarom altijd verstandig om een privacy statement te hebben. Op internet vind je talloze voorbeelden van zulke verklaringen. In ons eigen privacy statement lees je hoe wij met jouw persoonsgegevens omgaan. Dit statement kun je prima als voorbeeld gebruiken voor jouw eigen verklaring. Maar let op: een privacy statement moet altijd op jouw eigen situatie worden toegespitst.

Twijfel je of jouw privacy statement afdoende is? Als lid van de Auteursbond kun je de juristen met je mee laten kijken.

Wanneer moet ik een verwerkersovereenkomst afsluiten?

Een verwerkersovereenkomst sluit je af wanneer een externe partij voor jou persoonsgegevens verwerkt. Bijvoorbeeld wanneer jij iemand de opdracht geeft om jouw website te beheren en diegene daardoor toegang heeft tot de persoonsgegevens van jouw websitebezoekers of klanten. In deze situatie ben jij de ‘verantwoordelijke’ en de websitebeheerder de ‘verwerker’.

De rollen kunnen ook omgedraaid zijn. Krijg jij de opdracht om persoonsgegevens te verwerken? Dan ben jij de verwerker. De verantwoordelijke heeft de verplichting om met jou een verwerkersovereenkomst af te sluiten.

Gelukkig hoef je niet bij elke opdracht waarbij inzicht in namen of e-mailadressen wordt verschaft, direct een verwerkersovereenkomst te sluiten. Word jij bijvoorbeeld ingehuurd om een workshop te geven en ontvang je daarvoor een namenlijst van deelnemers? Dan ben jij geen verwerker en is een verwerkersovereenkomst niet nodig.