Wat is het huidige minimumvertaaltarief en hoe komt het minimumvertaaltarief tot stand?

Het minimumvertaaltarief bedraagt per 1 januari 2025 7,80 cent per woord (dat was 7,50 cent). Voor de vertaling van poëzie geldt een minimumtarief van 2,83 euro per regel en minimaal 49,77 euro per gedicht (dat was respectievelijk 2,74 en 48,19 euro). De vertalersroyalty is ongewijzigd.

Het minimumvertaaltarief komt tot stand in goed overleg tussen de Auteursbond en de Literaire Uitgeversgroep (LUG) van de Groep Algemene Uitgevers (GAU). Hiermee zetten Auteursbond en LUG een gewaardeerde en decennialange traditie voort die nog stamt uit de tijd van de Vereniging van Letterkundigen. Samen met een ‘Modelcontract voor de uitgave van een vertaling van een literair werk’ hanteert het Nederlands Letterenfonds het minimumvertaaltarief als maatstaf bij de toekenning van projectsubsidies voor literaire vertalingen. Doel is het behoud van een kwalitatief hoogwaardige vertaalcultuur in een relatief klein taalgebied.

Wat is een royaltypercentage en wat is een staffel?

Een royalty is een auteursrechtelijke vergoeding, een percentage van de verkoopprijs van het boek. Het royaltypercentage wordt vaak overeengekomen als het succes van het werk nog onzeker is. De modelcontracten voor het schrijven en vertalen van een oorspronkelijk Nederlands werk kennen een staffel. Dat betekent dat het royaltypercentage toeneemt naarmate de verkoop stijgt. De productiekosten van de uitgever nemen namelijk gaandeweg af of zijn op een bepaald moment terugverdiend. Dat rechtvaardigt een hogere opbrengst voor de schrijver of vertaler. Kijk voor meer informatie over de hoogte van royaltypercentages en de staffel in artikel 10 van het modelcontract en de toelichting daarop. 

Toevoeging: modelcontract voor de uitgave van oorspronkelijk Nederlandstalig literair werk’ en ‘modelcontract voor de uitgave van een vertaling van een literair werk’.

Hoe krijg ik mijn rechten terug van mijn uitgever of producent?

Bekijk hiervoor in de eerste plaats je contract. Vaak kun je daarin terugvinden onder welke voorwaarden jij een licentie hebt verleend of jouw rechten hebt overgedragen. Kijk of er een termijn wordt genoemd en welke beëindigingsgronden er zijn opgenomen. Onderzoek ook of je uitgever of producent je werk nog daadwerkelijk (voldoende) exploiteert. Wanneer dat niet zo is, kun je mogelijk om die reden het contract ontbinden. 

Wat is de onderwijsexceptie?

Een onderwijsinstelling hoeft geen toestemming te verkrijgen van de rechthebbende voor het gebruiken van (een deel van) een auteursrechtelijk beschermd werk, zoals een boek of een theatertekst. Wel moet er altijd een redelijke vergoeding worden betaald. Voor het overnemen van literaire teksten kennen we de zogeheten Bloemlezingsregeling.

Wat zijn naburige rechten?

De Auteurswet regelt bescherming voor makers door hen auteursrecht te geven. De Wet op de naburige rechten regelt bescherming voor uitvoerende kunstenaars door hen naburige rechten te geven. Naburige rechten lijken dus een beetje op het auteursrecht, en daarom worden ze ‘naburig’ genoemd. Uitvoerende kunstenaars zijn onder andere toneelspelers, acteurs, dansers, musici en zangers. Zij verzorgen een creatieve prestatie bijvoorbeeld in de vorm van een opvoering of voordracht. De naburige rechten zorgen er vervolgens voor dat die opvoering niet zonder toestemming van de toneelspeler of zanger mag worden opgenomen of uitgezonden.