Nederlandse schrijvers en journalisten sommeren Meta om te stoppen met het illegaal gebruik van hun teksten
Teksten van auteurs onmisbaar voor AI-taalmodellen, maar zij ontvangen geen vergoeding
De Auteursbond, de Nederlandse Vereniging voor Journalisten (NVJ) en Stichting Lira eisen in een sommatiebrief dat Meta, het moederbedrijf achter Facebook en ontwikkelaar van het AI-model Llama, per direct stopt met het gebruik van auteursrechtelijk beschermd werk van Nederlandse schrijvers, vertalers en journalisten voor de training van AI-modellen.
Liesbet van Zoonen, voorzitter van de Auteursbond: “Wij zijn niet tegen taalmodellen, maar de AI-industrie is een miljarden business, die nu het werk van schrijvers, vertalers en journalisten illegaal gebruikt en overneemt. Dat moet stoppen. Het is niet meer dan logisch dat ze gaan betalen. Auteurs zijn geen gratis grondstof voor AI.”
Thomas Bruning, algemeen secretaris van de NVJ, voegt toe: “Zonder ons werk, geen AI. Een eerlijke vergoeding is hard nodig om journalisten en schrijvers hun werk te kunnen laten voortzetten. Hun werk is onmisbaar voor de ontwikkeling en innovatie van taalmodellen. Zonder die basis verliezen deze modellen hun relevantie en kwaliteit.”
Sommatie: stop met onrechtmatig gebruik van teksten, overleg over passende regeling
Meta heeft bij de ontwikkeling van haar AI-modellen gebruikgemaakt van grote hoeveelheden auteursrechtelijk beschermd materiaal afkomstig uit illegale datasets. Het gaat om boeken, artikelen en andere teksten die zonder toestemming van de makers zijn gekopieerd en verspreid. Voor dit gebruik is nooit toestemming gevraagd en nooit een vergoeding betaald. Dat is in strijd met het auteursrecht en ondermijnt de economische en creatieve positie van schrijvers, vertalers en journalisten. Daar komt bij dat Meta met deze AI-modellen aanzienlijke commerciële belangen nastreeft en daarmee in de toekomst grote economische opbrengsten verwacht te realiseren. Dat staat in scherp contrast met de positie van de makers, die dreigen buitenspel te worden gezet door systemen die getraind zijn op werk dat feitelijk van hen gestolen is.
Daarom sturen de Auteursbond, de NVJ en Stichting Lira op 27 februari 2026 een sommatie aan Meta waarin zij eisen dat het bedrijf het gebruik van illegale databronnen en het aanbieden van op die wijze getrainde AI-modellen in Europa staakt. Daarnaast roepen zij Meta op om met hen in overleg te treden over een passende regeling voor het gebruik van auteurswerken bij AI-training.
Over de organisaties en een collectieve regeling
Lira behartigt als collectieve beheersorganisatie de auteursrechten van duizenden Nederlandse auteurs. De Auteursbond en de NVJ vertegenwoordigen samen een groot deel van de professionele schrijvende makers in Nederland, onder wie veel freelancers. Zij werken samen aan deze sommatie omdat vanwege de schaal waarop AI-modellen worden ontwikkeld, een passende regeling met Meta en andere AI-bedrijven alleen collectief kan worden ingericht. Individuele toestemming of vergoeding per maker is in de praktijk niet uitvoerbaar. Een collectieve regeling via Lira maakt het mogelijk om op transparante en efficiënte wijze toestemming te verlenen, gebruik te reguleren en een eerlijke vergoeding te waarborgen voor schrijvende makers.
