Indexeer je tarief alvast voor 2021

16 november 2020

Met de jaarwisseling op komst is het weer tijd om de tarieven voor je werk tegen het licht te houden. Indexeren is het minste wat je kunt doen om gelijke tred te houden met de stijging van de consumentenprijzen en er qua inkomsten dus niet op achteruit te gaan. Net als vorig jaar roepen de Auteursbond, de Coöperatie en de NVJ hun leden op om professioneel te indexeren op basis van de laatste ontwikkelingen van de prijzen.

Indexeren, hoe werkt dat?

Daar heeft de Auteursbond de handige indexeercalculator voor, die dit keer ook de trend van 2020 bevat en zelfs vooruitblikt op 2021. Dat is mogelijk doordat we de prijsindex van het Centraal Bureau voor de Statistiek hebben aangevuld met de raming van het Centraal Planbureau (dezelfde cijfers waarop de regering haar beleid voor de koopkracht op baseert).

Je doet jezelf tekort als je helemaal niet indexeert: brood, bier en bananen zijn ook duurder geworden in de loop der jaren, er is geen reden om een uitzondering te maken voor journalistieke producten. Wie niet met enige regelmaat indexeert, is een dief van de eigen portemonnee.

Als je tarief sinds 2015 niet meer is veranderd, hoeveel is 100 euro dan nog waard?

2015€ 100,00
2016€ 99,68
2017€ 98,33
2018€ 96,67
2019€ 94,20
2020€ 92,81
2021€ 91,43

Let op: indexeren is alleen bedoeld om je inkomen op hetzelfde niveau te houden! Het is niet te vergelijken met loonsverhoging uit cao’s en periodieken. Wanneer je vindt dat jouw toegenomen ervaring en vaardigheden een hogere beloning verdienen, is er niets tegen een hoger tarief bovenop de indexering. Bedenk daarbij ook dat van menige vakgenoot de koopkracht is gestegen doordat werkgevers een generieke loonsverhoging gaven. Ook dat kan je gebruiken om jouw indexering naar boven af te ronden.

Je tarief aanpassen kent uiteraard ook risico’s. Je klant kan een andere leverancier overwegen. Heb je een sterke positie doordat je iets unieks levert, dan zal er weinig discussie ontstaan. Je kunt je aangepaste tarief gewoon per telefoon of mail aankondigen wanneer je toch al contact hebt, en daarna zakelijk bevestigen. Dit is een simpele voorbeeldbrief:

Geachte [naam].

Wegens de gestegen productiekosten voor mijn werk sinds [jaartal waarin je oude tarief is afgesproken] zal ik vanaf 2021 het volgende tarief rekenen voor [product/dienst]: [bedrag per woord/uur/dag]. Opdrachten die momenteel al in uitvoering zijn, krijgt u nog gefactureerd voor het 2020-tarief. Ik verheug mij ook volgend jaar op onze samenwerking.

Stappenplan mediabedrijven

Lastiger is het bij grote mediaconglomeraten die tarieven eenzijdig vast denken te kunnen stellen. Maar leg je daar toch niet zwijgend bij neer. Je bent ondernemer, dat vinden die mediabedrijven ook, dus claim de ruimte voor gesprek. Hier staat een stappenplan:

  1. Laat je inhoudelijke contactpersoon weten dat het na [x] jaar tijd is om weer eens over de tarieven te spreken, gezien de inflatie en de gestegen productiekosten van journalistiek werk. Vraag deze contactpersoon wie hierover de overlegpartner is en eventueel of de contactpersoon bereid is deze overlegpartner te adviseren.
  2. Gebruik als houvast voor de indexering de indexeercalculator van de Auteursbond. Vul je huidige tarief in en het jaar waarin dit is afgesproken. De calculator berekent je nieuwe tarief direct op basis van de vastgestelde consumentenprijsindex (CBS, tot en met 2019) en de ramingen van het CPB voor 2020 en 2021.
  3. Neem met deze uitkomst contact op met je overlegpartner, bijvoorbeeld zo:
    Geachte …,
    De ontwikkeling van de consumentenprijzen maakt het noodzakelijk om de indexering van mijn honorarium te bespreken. Onze laatste afspraak over de betaling voor mijn diensten is gemaakt in [jaartal]. Op basis van de consumentenprijsindex van het CBS en de ramingen van het Centraal Planbureau is het volgende tarief redelijk: [nieuw tarief] per woord/uur/dag/pagina. Graag verneem ik uw reactie.

Succes verzekerd? Nou nee. De overlegpartner kan overleg weigeren en botweg nee zeggen. Daarna is de vraag hoe hard je het wilt spelen en hoe lang je werk wilt blijven doen dat steeds minder besteedbaar inkomen oplevert. Er kan ook een tegenvoorstel op tafel komen, dan ben je in elk geval in gesprek. Bedenk bij zo’n gesprek dat je niet meer vraagt dan het op peil blijven van je honorarium op basis van de trends in de Nederlandse economie. Nogmaals: het gaat dus niet om extra geld, maar om handhaving van je inkomen.

Een vervelend risico blijft dat de opdrachtgever kan besluiten om afscheid van je te nemen, wat je overigens ook kan overkomen als je niet onderhandelt over je honorarium. Zorg daarom dat je meerdere klanten hebt, zodat je niet als een schijnzelfstandige afhankelijk bent van de luimen van die ene. En als je het op safe wilt spelen, spreid de indexering dan over een aantal jaren: elk jaar een derde deel van je klanten.