Voorbeeldbrieven terugvragen rechten

Hier vind je voorbeeldbrieven voor het terugvragen van je rechten: 

Algemene voorwaarden freelance journalisten

Journalist en uitgever, leverancier en klant

Download algemene voorwaarden

Een journalist kan baat hebben bij Algemene voorwaarden om zijn onderhandelingspositie tegenover exploitanten te versterken. Werken volgens Algemene voorwaarden, ook wel Publicatievoorwaarden of Leveringsvoorwaarden genoemd, betekent dat de freelance journalist van tevoren aan een afnemer kenbaar maakt onder welke voorwaarden hij zijn diensten levert.

De belangrijkste reden om Algemene voorwaarden te hanteren is het afwenden van risico’s en het beperken van conflicten. Algemene zaken als levertijd, tussentijdse wijziging van opdracht, vrijwaring tegen aansprakelijkheid, auteurs- en gebruiksrecht, betalingsverplichting en betalingstermijn, en de afwikkeling van geschillen kunnen in Algemene voorwaarden worden geregeld. Zogenoemde ‘kernbedingen’ – zoals het honorarium – horen niet in algemene voorwaarden thuis, maar in de ‘overeenkomst van opdracht‘ (mondeling of schriftelijk overeen te komen).

Een freelance journalist kan op veel plekken Algemene voorwaarden vinden: onder meer bij de Kamer van Koophandel, bij FNV Zelfstandigen, en bij Platform Zelfstandige Ondernemers. Om het journalisten makkelijk te maken heeft de Auteursbond eigen Algemene voorwaarden opgesteld die direct aansluiten bij de beroepspraktijk van vrije schrijvers.

Goed gebruik

De Algemene voorwaarden zijn pas geldig wanneer ze onderdeel zijn van een overeenkomst. Dit betekent dat je voorafgaand aan, of uiterlijk bij het tot stand komen van een overeenkomst, de voorwaarden van toepassing moet verklaren. Dat kan door iets als het volgende aan je opdrachtgever te schrijven: “Op alle met mij gesloten overeenkomsten en op al mijn offertes en aanbiedingen zijn mijn algemene voorwaarden van toepassing. Een exemplaar van deze voorwaarden treft u hierbij aan.” Het volstaat dus niet om pas onderaan een factuur te vermelden dat op je werk Algemene voorwaarden van toepassing zijn. Je moet de afnemer een redelijke mogelijkheid bieden om van de Algemene voorwaarden kennis te nemen. Stuur bij een offerte altijd een kopie of pdf van je leveringsvoorwaarden mee. In onderling overleg kunnen onderdelen van Algemene voorwaarden worden aangepast.

Als een afnemer wel de gelegenheid heeft gekregen om kennis te nemen van je Algemene voorwaarden, maar dat heeft nagelaten, is hij er toch aan gebonden.

Calimero-actie

Wat voor de afnemer geldt, geldt ook voor de leverancier. Grote uitgevers hanteren hun eigen voorwaarden. Freelancer Nick Kivits spaart ze en legt de addertjes onder het gras prima uit op de website freelancevoorwaarden.nl – mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van Lira Auteursfonds Reprorecht. Het eerste struikelblok: geldig zijn de voorwaarden die als eerste van toepassing zijn verklaard, wat tot gevolg heeft dat freelancers vaak aan het kortste eind trekken. Te meer daar in de algemene voorwaarden die grote uitgevers hanteren vrijwel altijd staat dat de voorwaarden van de wederpartij uitdrukkelijk van de hand worden gewezen.

Uiteraard sta je soms voor de lastige afweging of het vasthouden aan je eigen Algemene voorwaarden een onaanvaardbaar risico meebrengt dat de opdrachtgever het werk aan een ander gunt. Soms zal je er in verband daarmee misschien van af zien je Algemene voorwaarden van toepassing te verklaren. Ook in zo’n situatie kunnen de Algemene voorwaarden echter nuttig zijn als checklist. Kijk en vergelijk: leg de Auteursbondvoorwaarden naast de voorwaarden van de uitgever. Probeer in onderling overleg de publicatievoorwaarden aan te passen. En als dat strandt, kan soms maar één conclusie de juiste zijn: misschien is het maar beter ook dat de beoogde publicatieovereenkomst niet gesloten wordt.

Download algemene voorwaarden

Algemene voorwaarden boekvertalers

Boekvertalers en uitgevers – ondernemers in het boekenvak

Download algemene voorwaarden.

Contracten vormen de neerslag van de wederzijdse rechten en plichten die contractpartijen zijn overeengekomen, maar in contracten voor boekvertalingen zijn vaak alleen de rechten van uitgevers en de plichten van vertalers opgenomen. Dat kan evenwichtiger. Buiten het strikt literaire domein, waar uitgevers en vertalers een akkoord hebben gesloten over het gebruik van het Modelcontract, zijn boekvertalers overgeleverd aan de nukken van de markt.

Dat houdt in dat ze doorgaans genoegen moeten nemen met de contracten die uitgevers hanteren. Hoewel elke uitgever weer andere voorwaarden hanteert, is het niet overdreven om te stellen dat al die contracten in ieder geval één ding gemeen hebben, en dat is dat ze eenzijdig zijn opgesteld en daardoor met name de belangen van uitgevers dienen. Boekvertalers kunnen hun onderhandelingspositie tegenover opdrachtgevers versterken door vooraf kenbaar te maken onder welke voorwaarden ze hun diensten verlenen. Die voorwaarden heeft de Auteursbond uitgewerkt in Algemene voorwaarden voor boekvertalers.

Algemene voorwaarden, heb ik die nodig?

Algemene voorwaarden gebruik je vooral om risico’s af te wenden en om eventuele conflicten te beperken. In algemene voorwaarden zijn allerlei zaken geregeld waar je in de ondernemerspraktijk mee te maken krijgt (of kunt krijgen), zaken als levertijd, tussentijdse wijziging, vrijwaring tegen aansprakelijkheid, auteursrecht, betalingsverplichting en -termijn, beëindiging en de afwikkeling van geschillen. Zogenoemde kernbedingen horen niet in algemene voorwaarden thuis. Een kernbeding heeft, de naam zegt het al, betrekking op de kern van de overeenkomst, bijvoorbeeld het honorarium, de deadline en de titel van het boek. In een overeenkomst – een ‘overeenkomst van opdracht’ – komen beide partijen kernbedingen overeen. Aanvullend daarop kun je algemene voorwaarden hanteren.

Goed gebruik

Algemene voorwaarden zijn pas geldig als ze deel uitmaken van een overeenkomst. Dat betekent dat je voorafgaand aan, maar uiterlijk bij de totstandkoming van de overeenkomst de algemene voorwaarden van toepassing moet verklaren. Dat kun je bijvoorbeeld doen in een e-mail met de volgende tekst: ‘Op alle met mij gesloten overeenkomsten zijn mijn algemene voorwaarden van toepassing. Een exemplaar ervan treft u hierbij aan.’ Je kunt er niet mee volstaan om pas onderaan de factuur te vermelden dat de algemene voorwaarden van toepassing zijn. Je moet de opdrachtgever bovendien een redelijke mogelijkheid bieden om van de algemene voorwaarden kennis te nemen. Voeg daarom altijd een pdf van de algemene voorwaarden als bijlage bij de hiervoor genoemde e-mail toe.
Als de opdrachtgever gelegenheid heeft gehad om kennis te nemen van je algemene voorwaarden, maar dat niet doet (of daar in ieder geval geen blijk van geeft), is hij of zij er toch aan gebonden. Als de opdrachtgever laat weten niet met de inhoud van de algemene voorwaarden in te stemmen, kun je in onderling overleg eventueel bepaalde onderdelen van de algemene voorwaarden aanpassen.

Battle of the forms

Wat voor de ene ondernemer geldt, geldt natuurlijk ook voor de andere. Uitgevers hanteren hun eigen algemene voorwaarden. Dat ondernemers over en weer naar hun eigen algemene voorwaarden verwijzen, wordt wel de ‘battle of the forms’ genoemd. En ook daar geldt dat de eerste klap een daalder waard is, de ‘first shot-rule’: de ondernemer die als eerste zijn algemene voorwaarden van toepassing verklaart, wint die strijd. Je kunt toepasselijkheid van de voorwaarden van de opdrachtgever dan alleen voorkomen door die op jouw beurt expliciet van de hand te wijzen. Bijvoorbeeld door in de bovengenoemde e-mail verder een volgende tekst op te nemen: ‘De toepasselijkheid van de algemene voorwaarden van … wijs ik van de hand.’

Algemene voorwaarden – het nut in de praktijk

Maar de praktijk is altijd weerbarstiger dan de theorie. Want bij iedere aanbieding van een opdrachtgever dringt zich de vraag op of je door principieel vast te houden aan je algemene voorwaarden niet het risico loopt dat de opdrachtgever de vertaling aan een collega gunt. Een collega die niet op de hoogte is van de mogelijkheid om deze algemene voorwaarden te gebruiken, die minder principieel is, of die het zich om redenen van bestaanszekerheid domweg niet kan permitteren ‘nee’ te zeggen.
Maar ook als je ervan afziet om algemene voorwaarden van toepassing te verklaren, hebben ze onmiskenbaar nut als referentiekader. Kijk en vergelijk: leg de algemene voorwaarden van de Auteursbond en/of het Modelcontract voor de uitgave van een vertaling van een literair werk naast het contract dat je van de uitgever krijgt en ontdek de verschillen. Probeer vervolgens in goed onderling overleg het contract ‘vertalervriendelijker’ te maken door de bepalingen aan te passen in de zin van de algemene voorwaarden.

Na afloop van die onderhandelingen word je onherroepelijk met de vraag geconfronteerd of je akkoord kunt gaan met het eindresultaat. Heeft de uitgever op voor mij belangrijke punten toegegeven? En zo niet, kan ik daarmee leven? Brengt een handtekening onder het contract te grote risico’s met zich mee? Is deze opdracht het me waard risico’s te lopen die ik liever met algemene voorwaarden had afgedekt? Het antwoord op die vragen kun je alleen zelf geven.

Nergens staat geschreven dat je deze algemene voorwaarden móét hanteren. Ze zijn een hulpmiddel, niet meer en niet minder. Een hulpmiddel bij het sluiten van evenwichtige overeenkomsten, een hulpmiddel bij het afdekken van onnodige zakelijke risico’s, een hulpmiddel bij de bewustwording van het bestáán van die risico’s. Doe er je voordeel mee, op welke manier dan ook.

Download algemene voorwaarden.

Incasso en voorbeeldbrieven

Hier vind je word documenten van een modelbrief betalingsherinnering (mèt betalingstermijn) en een modelbrief laatste aanmaning (waarin vermeld dat de vordering eventueel uit handen wordt gegeven en de kosten hiervan op de debiteur worden verhaald).

Als daar niet op wordt gereageerd dan kan bij de Stichting Rechtshulp Auteurs (SRA) een aanvraag worden ingediend om de deurwaarder in te zetten. Je kunt hier meer lezen over de SRA.

Hulp bij incasso is alleen mogelijk indien het een zuivere vordering betreft. Dat zijn vorderingen die niet door de debiteur worden betwist.

De aanvragen worden door de SRA-bureaumedewerker afgehandeld. Dit betekent dat er geen rechtstreeks contact nodig is tussen de deurwaarder en auteur. Je kunt je aanvraag voor de inzet van een deurwaarder mailen naar: rechtshulp@auteursbond.nl